Nasir Jalil: lagenda bolasepak Terengganu lulusan Universiti Riyadh.

Oleh: Harith Faruqi Sidek

Nasir Jalil (Sumber: Berita Harian, 6 November 1978)

Kehadiran pemain bolasepak dalam liga tempatan dari kalangan graduan universiti bukanlah sesuatu yang asing pada masa kini, apatah lagi dengan kewujudan pertandingan di peringkat univesiti seperti Liga IPT. Sebelumnya para pemain bolasepak mendapat tawaran dari universiti yang menawarkan kursus Sains Sukan bagi tujuan mempromosi dan memperkasa program pengajian tersebut yang dipelopori oleh UiTM. Nama seperti K.Reuben dan Amiridzwan Taj yang bermain untuk pasukan kebangsaan dan ATM misalannya lahir dari liga IPT sewaktu  mewakili universiti masing-masing iaitu UKM dan UiTM.

Nasir Jalil dan rakan-rakan dari Madrasah Al-Junied yang turut mendapat tawaran melanjutkan pelajaran ke Timur Tengah. ( Sumber : Berita Harian, 6 November 1978)

Senario ini agak janggal bagi arena bolasepak tahun-tahun sebelumnya, jika adapun sekitar tahun 90an baru ada nama seperti Zulfatah Zulkarnain, graduan USM yang mewakili pasukan Kedah, kemudiannya muncul nama seperti Haris Safwan dan Farid Dewan yang juga merupakan graduan dari universiti tempatan. Namun dalam era 70an-80an, ada Nasir Jalil, pemain kebangsaan Singapura yang turut mencipta nama dengan pasukan Terengganu, beliau merupakan graduan dari sebuah universiti dari timur tengah, iaitu Universiti Imam Muhammad bin Saud, yang terletak di Riyadh, Arab Saudi. Nasir Jalil yang terkenal dengan jolokan 'Kuda liar' dek kelincahan dan gaya permainan yang tidak kenal penat itu melanjutkan pelajaran dalam bidang Bahasa Arab dan Agama Islam selama 5 tahun mulai tahun 1978. Sebelumnya beliau memang mempunyai latar belakang pendidikan agama melalui persekolahan beliau di Madrasah Al-Junied Al-Islami di Singapura. Pembelajaran beliau di Universiti Riyadh itu adalah dibawah tanggungan biasiswa yang ditawarkan oleh universiti berkenaan.

Ayam Tambatan skuad penyu dari seberang tambak...Nasir Jalil dan Ahmad Paijan ( Sumber: Berita Harian, 13 Mac 1986)

Selepas tamat pengajian, beliau kembali menyarung jersi bolasepak dengan menyertai pasukan kebangsaan Singapura sebelum berhijrah ke Terengganu pada tahun 1982, selain bermain bolasepak, beliau turut menjadi guru agama di sana sehinggalah mendapat taraf penduduk tetap dan kemudiannya kerakyatan Malaysia pada tahun 1988. Kegemilangan beliau bersama pasukan Terengganu meletakkan beliau sebaris dengan bintang Terengganu yang sezaman dengannnya, iaitu Ahmad Paijan, Raimi Jamil, Norhalis Shafik (juga merupakan sepupu Nasir), Zulkifli Hamzah, Adang Abdullah dan ramai lagi.

 

Aksi Nasir Jalil dalam perlawanan menentang Perlis dalam pertandingan Piala Emas Raja-Raja yang pernah ditayangkan di RTM1 (Kredit haaasuddoh)

Di kalangan penyokong Terengganu, Nasir Jalil terkenal dengan gelaran 'Ustaz', biarpun dengan imej berambut panjang sewaktu diawal penampilan beliau dengan skuad penyu itu. Nasir Jalil meninggal dunia pada 8 Jun 2011 di Terengganu akibat penyakit barah otak yang dihidapinya sejak tahun 2004 lagi, ketika itu beliau berusia 55 tahun. Allahyarham Nasir Jalil meninggalkan seorang isteri dan 6 orang anak.

Rujukan:

Cemuhan tak patahkan azam mereka untuk belajar. Berita Harian, 6 November 1978 from NewspaperSG.

Nasir kembali sertai skuad kebangsaan. Berita Harian, 1 Januari 1980 from NewspaperSG.

Nasir undur dari skuad kebangsaan, Berita Harian 10 April 1981from NewspaperSG.

 Sazali Abdul Aziz. Ex-lion Nasir dies, The New Paper, 8 Jun 2011.

Yusoff Rahman. Melayu S'pura mahu Nasir pula, Berita Harian, 19 Julai 1979 from NewspaperSG.

Lagu Negeri dan 'Negaraku' di Pawagam: Suatu masa dahulu

Oleh: Harith Faruqi Sidek

Antara keratan akhbar tentang isu lagu negeri dan kebangsaan di pawagam.

Selepas merdeka, lagu kebangsaan serta lagu negeri pernah dimainkan di Pawagam setiap kali selepas tayangan. Namun ianya menimbulkan polemik kerana kebanyakan penonton tidak menunjukkan tanda hormat ketika kedua lagu tersebut dimainkan, kerana pada ketika itu mereka sudah sibuk mencari pintu keluar pawagam. Begitu juga dengan sikap pemilik pawagam yang tidak mengendahkan kualiti audio lagu yang dimainkan, ada yang sudah begitu teruk kualitinya hingga tidak jelas senikatanya.

Namun lain pula di Kelantan, lagu negeri dimainkan sebelum tayangan sambil layar menayangkan imej Sultan dan pemimpin negeri. Undang-undang berkaitan memainkan lagu kebangsaan di tempat awam termasuk pawagam juga memperuntukkan hukuman sehingga RM100 atau penjara selama sebulan bagi mereka yang tidak berdiri hormat ketika lagu kebangsaan dimainkan (TST, 9 march 1968).

Berdasarkan pengalaman ini, cadangan Menteri Komunikasi dan Multimedia agar lagu Negaraku dimainkan sebelum tayangan mulai 28 Ogos hingga 3 September 2013 sempena sambutan Hari Kemerdekaan adalah tepat dan bersesuaian.

Rujukan :

The Straits Times, 22 February 1958
The Straits Times, 5 April 1958
The Straits Times, 29 May 1958
The Straits Times, 30 July 1960
The Straits Times, 26 March 1965
The Straits Times, 27 March 1965
The Straits Times, 17 October 1966
The Straits Times, 29 July 1967
The Straits Times, 9 March 1968

Lebaran kini tanpa 'Pohon Seri Budi'.

Oleh: Harith Faruqi Sidek

Lakaran 'Pohon Seri Budi'  ( Sumber: BH, 10 November 1970)

Sesuatu yang telah 'hilang' di zaman ini...'Pohon Seri Budi' itulah nama pohon yang suatu masa dahulu menghiasi ruang tamu kediaman orang melayu sepanjang syawal. Pohon hiasan ini merupakan pokok atau ranting kayu yang dihiasi dengan kad-kad Ucapan Hari Raya yang diterima. Mungkin bagi memastikan kad raya mencukupi untuk menghiasi pohon ini, maka setiap kiriman kad akan disertakan pantun berikut;

Pecak Kaca, Pecah Gelas,

Sudah Baca, Harap Balas

dengan harapan, setiap kiriman kad akan dibalas kembali oleh penerima.

 

Dari ruang rumah, hiasan ini kemudiannya menghiasi pula pejabat-pejabat dan pusat membeli belah.

Namun mulai akhir 90an, pohon hiasan  ini mulai lenyap sedikit demi sedikit, ianya sejajar dengan perkembangan kad elektronik serta kiriman ucapan di persada maya melalui media sosial terutamanya Facebook.

Azah Aziz ( Sumber: www.perdana.org.my )

Keterangan mengenai 'Pohon Seri Budi' ini muncul dalam Berita Harian di ruang Dewan Wanita kelolaan tokoh budayawan Azah Aziz, namun tidak pasti adakah beliau juga yang mengilhamkan nama pohon hiasan ini.

 

Rujukan

Pohon Seri Budi, Berita Harian, 10 November 1970.

Terima Kasih Dr. Baghwan Singh: Derma tertinggi untuk Universiti Kebangsaan.

Oleh : Harith Faruqi Sidek


Universiti Kebangsaan Malaysia lahir dari aspirasi rakyat yang mahukan sebuah institusi pengajian tinggi dengan semangat kebangsaan. Pembangunan awal UKM juga diatas dana sumbangan rakyat yang terdiri dari persatuan, agensi, kerajaan negeri dan orang perseorangan.

Tun Abdullah Salleh. Pendaftar UKM yang pertama.

Menurut Pendaftar UKM pada ketika itu, Encik Abdullah Salleh (Allahyarham Tun), derma tertinggi yang diterima dari individu ialah sebanyak RM10,010, insan budiman tersebut ialah Dr. Baghwan Singh, seorang ahli kajikuman di Pusat Penyelidikan Perubatan Kuala Lumpur. Seperti yang kita maklum, dalam tahun 1970an, nilai 1,000 yang dihulurkan setiap bukan itu bukanlah satu jumlah yang kecil. Perkara ini membuktikan bahawa UKM tertubuh atas aspirasi kolektif rakyat Malaysia yang terdiri dari pelbagai kaum.

Keratan Akhbar Berita Harian, 6 Julai 1970.

Rujukan:


Hamidon Bahari. $100 tiap bulan dari doktor untok UK, 6 Julai 1970.

Kisah 'Bedak Nyonya' Sam Fong Hoi Tong: menghiasi wajah wanita turun temurun.

Oleh:  Harith Faruqi Sidek

Bedak Sam Fong 

Sam Fong Hoi Tong Face Powder atau ‘bedak nyonya’ adalah bahan kosmetik yang sangat popular zaman berzaman, tentu ramai yang ingat dengan bedak muka berbuku yang diletakkan dalam bekas empat segi berwarna kuning, diluarnya dihiasi dengan paparan wajah wanita cina. Bedak ini telah diasaskan pada tahun 1889 oleh Chan Chow Tong yang berasal dari wilayah Canton, China dan mula dikilangkan secara meluas melalui kilangnya di Kowloon, Hong Kong.

versi yang mempunyai tulisan Hoi Tong Talcum Powder untuk dieksport ke eropah (NSUT, 23 Oktober 1988

 Menurut laporan akhbar New Sunday Times bertarikh 23 Oktober 1988, ‘bedak nyonya’ ini telah memasuki pasaran negara sejak perang dunia kedua lagi (NSUT, 23 Oktober 1988). Di Malaysia, ianya  dikeluarkan oleh syarikat Sam Fong (M) Sdn. Bhd mulai tahun 1965.  Pada zaman kegemilangannya sekitar tahun 80an, syarikat ini mengeluarkan kira-kira 12,000 unit ‘bedak nyonya’ sebulan, dan ianya juga dieksport ke luar negara seperti Sri Lanka, timur tengah dan eropah.

Rujukan:

Azman Ahmad. Powder Power. New Sunday Times, 23 Oktober 1988.

Face on/off. Today, 10 Jun 2005.

More Cosmetics from Hong Kong due soon. The Straits Times, 6 March 1959

Kisah Sate Ria suatu masa dahulu...

Oleh: Harith Faruqi Sidek

Logo Sate Ria

Nama Restoran Sate Ria suatu ketika dahulu amat masyur sekitar 80an hingga awal 90an, perniagaan ini mampu dikembangkan menjadi perniagaan secara francais yang lebih maju berbanding perniagaan makanan segera yang lain pada ketika itu seperti Kentucky Fried Chicken (KFC), Shakey’s Pizza dan White Castle Hamburger. Secara kebetulan, perniagaan makanan segera luar negara berkenaan juga berada dibawah satu payung pengurusan yang sama, iaitu Innovest Food Chain Sdn. Bhd. Namun badai yang melanda syarikat induk itu pada tahun 1992 telah menjejaskan perniagaan makanan segera yang dinaunginya. (Lokman Mansor, 1999).

Restoran Sate Ria yang popular sekitar tahun 80an.

Menurut laporan Berita Harian bertarikh 2 Januari 1989, Sate Ria Sdn. Bhd. pada mulanya merupakan anak syarikat Mara Holding, dan ketika dibawah pengurusan ini, Sate Ria berada di zaman emasnya. Berpuluh cawangan restoran dalam dan luar negara dibuka, dibantu pula dengan skim pinjaman perniagaan sehingga RM8,000 untuk pada graduan bagi memulakan perniagaan Sate Ria. Harga sate yang ditawarkan kepada pengusaha adalah 15 sen dan mereka dibenarkan menjual dengan harga diantara 15 sen hingga 30 sen secucuk.( NST, 17 Ogos 1987).

Iklan Sate Ria di akhbar.

Sate Ria juga telah mengembangkan sayap perniagaanya hingga ke luar negara, bermula dengan Singapura dan kemudiannya ke eropah. Pada tahun 1987, cawangannya di London telah dibuka dan mencatatkan penjualan purata sehingga $100,000 sebulan, malah syarikat ini juga telah melabur dengan memperolehi mesin yang boleh menghasilkan 400 cucuk sate sejam (NST, 4 Ogos 1987). Sate Ria kemudiannya  turut menambah cawangannya di luar negara, antaranya Korea Selatan, New Zealand, German, Canada dan Australia.

Restoran Sate Ria cawangan Orchard Road

Satu lagi cawangan Sate Ria yang dibuka di Changi Road, Singapura.

Sinar yang ada sewaktu mula berpindah milik dibawah pengurusan Innovest Bhd pada tahun 1988 tidak kekal lama, meskipun syarikat ini berjaya membawa Sate Ria menembusi pasaran di Canada, German dan Australia.  Pada masa yang sama, pemindahan ini juga memberi impak kepada rangkaian restoren Sate Ria, ada diantaranya telah bertindak keluar dari kontrak asal, maka muncullah restoran Sate Ria Singapura yang dimiliki oleh Haji Jalil Haron misalannya. 

Status  cap dagangan Sate Ria di Australia

Status Sate Ria di New Zealand

Pada tahun 2008, syarikat ini dikatakan cuba bangkit semula iaitu dengan kemunculan restorannya di Shah Alam, malah turut menyertai pameran Francais International Malaysia di PWTC pada tahun yang sama dan Malaysian International Food & Beverages Trade Fair (MIFB) pada tahun 2009 di PWTC.


Rujukan:



City Hall to help jobless: grads get business sites, News Straits Times, 18 Jun 1987.

Dewani Abbas. Sate Ria tak terjejas dengan pembekuan harta Lorrain, Berita Harian. 19 Januari 1985

Intellectual Property in Australia. Access at http://www.ipaustralia.com.au/applicant/innovest-food-chain-sdn-bhd/trademarks/427884/ ( access date: 16 July 2013).

Kedai francais ala7-Eleven diperkenal, Utusan Malaysia, 24 Julai 1997

Lokman Mansor. Franchise industry set to gain from world meet, Business Times, 24 Mei 1999

Mafoot Simon. Sate: S'pura jadi pusat cubaan utk perluasan, Berita Harian, 6 Januari 1984

Malay Teachers celebrate after clinching satay franchise, The Straits Times, 7 Oktober 1984

Restoran Guru akan berimej baru, Berita Harian, 12 Januari 1986

Sate Ria a hit in London with $100,000 monthly sales, News Straits Times, 4 Ogos 1987

Sate Ria for Terengganu, News Straits Times, 19 Oktober 1987.

Sate Ria opens outlet in Seoul, New Sunday Times, 12 Jun 1988.

Sate Ria spreads its wing to Canada, News Straits Times, 28 Mei 1990

Sate Ria takes its satay to the stalls, News Straits Times, 17 Ogos 1987

Sate Ria Trademark. Trademarkify, access at http://www.trademarkify.com.au (access date 16 July 2013)

Sate Ria to open outlets in Australia, The News Straits Times, 8 April 1988

Tuminah Sapawi. Firma setempat ambil alih penuh Sate Ria, Berita Harian, 2 Januari 1989

 

Ishak Osman,kakitangan UKM jadi penduduk terawal Bandar Baru Bangi.

Oleh: Harith Faruqi Sidek

Encik Ishak Osman

Bandar Baru Bangi mula dibuka secara rasmi kira-kira 40 tahun yang lalu, ianya dibangunkan sejajar dengan pembangunan kampus tetap Universiti Kebangsaan Malaysia yang ditubuhkan pada 18 Mei 1970 dan beroperasi di kampus sementara di Lembah Pantai, UKM kemudiannya berpindah ke kampus tetap di Bangi mulai tahun 1977. Bandar Baru Bangi asalnya merupakan kawasan ladang kelapa sawit yang dikenali sebagai West Country Estate. Kawasan ini kemudiannya telah diambil alih oleh Perbadanan Kemajuan Negeri Selangor untuk dibangunkan. Bandar Baru Bangi boleh diibaratkan sebagai 'adik' kepada Bangi lama yang telah dibuka lebih awal, iaitu kira-kira 96 tahun lalu.

Penduduk Awal

Sewaktu UKM dibangunkan, tapak kampus ini didiami oleh suku kaum asal dari keturunan Temuan, suku kaum ini dipercayai telah wujud lebih lama dari tarikh penerokaan kawasan Bangi lama. Namun, apabila Bandar Baru Bangi dibuka, kumpulan penduduk terawal yang berhijrah secara tetap ke Bandar Baru Bangi adalah dikalangan kakitangan terawal UKM. Dikalangan kumpulan ini, yang pertama berhijrah ke Bandar Baru Bangi ialah Encik Ishak Osman.Mengikut catatan dalam buku log pekerja UKM, Encik Ishak Osman merupakan kakitangan UKM yang kelima terawal didaftarkan, iaitu dengan nombor pekerja 0005 dan jawatan hakiki sebagai Tukang Kayu di Unit Pembangunan.

Nama Encik Ishak Osman (No. Pekerja 0005) dalam buku daftar pekerja Universiti Kebangsaan Malaysia.

Pengalaman sebagai 'orang Bandar Baru Bangi' yang terawal.

Dalam laporan News Straits Times bertarikh 22 Disember 1987, Ishak Osman telah berkongsi pengalaman beliau sewaktu mula-mula menjejak kaki di Bandar Baru Bangi. Menurut beliau, sebelum berpindah masuk ke kediaman yang terletak di jalan1/2C, Seksyen 1, Bandar Baru Bangi pada pada 1 Disember 1977, beliau sekeluarga tinggal di Kampung Kerinchi.

Jalan 1/2C yang terletak di Seksyen 1, Bandar Baru Bangi

Tanda jalan 1/2C, kawasan perumahan terawal di Bandar Baru Bangi.

Perkara pertama yang beliau lakukan setelah berpindah ialah menaiki basikal disekitar kawasan kediamannya dengan harapan akan bertemu dengan penduduk lain, malangnya tidak seorang pun yang beliau temui. Suasana persekitaran yang pada ketika itu masih dipenuhi hutan belantara serta tanpa kemudahan elektrik menyebabkan beliau sangat gusar memikirkan keselamatan dirinya sekeluarga.

Menurut Ishak lagi, beliau akan memastikan setiap tingkap dan pintu rumahnya dikunci rapi seawal jam 7 malam lagi, ini kerana pada ketika itu suasana sudah mulai gelap dan beliau bimbang akan keselamatan keluarganya. Perkara ini berlarutan selama seminggu, sebelum penduduk lain mulai beransur pindah ke kawasan tersebut. Meskipun begitu, bekalan elektrik masih belum dibekalkan oleh pemaju, lalu penduduk disitu terpaksa menggunakan lampu kerosin untuk tempoh beberapa bulan sehinggalah mereka mendapat bekalan elektrik pada sekitar bulan mac 1978.

Pengangkutan awam merupakan satu lagi masalah asas yang dihadapi oleh para penduduk awal di Bandar Baru Bangi, kebanyakkan mereka tidak mempunyai kenderaan sendiri, lalu terpaksa berjalan kaki berbatu-batu jauhnya untuk sampai ke perhentian bas bagi meneruskan perjalanan menghantar anak ke sekolah dan ketempat kerja.

Sebagai menghargai serta mengiktiraf beliau sebagai penduduk terawal Bandar Baru Bangi, Ishak Osman telah diberi penghargaan oleh Menteri Besar Selangor pada ketika itu, Datuk Muhammad bin Muhammad Taib sewaktu perayaan ulangtahun ke-10 Bandar Baru Bangi pada 21 Disember 1987.

Perancangan pembangunan 'Bandar Universiti' oleh PKNS yang diiklankan pada tahun 1983. (NST,16 Jun 1983)

Rujukan:

Elusive Dreams. The News Straits Times. 26 Oktober 1987,p.2.

First Man to Settle in. The News Straits Times. 22 Disember 1987,p.2.

Harith Faruqi Sidek. Sejarah Penubuhan UKM: Pencarian Kakitangan Perintis. Buletin ILHAM. Bil.13/2013.p.9

Tolak tawaran Cardiff City, Ghani Minhat terlepas rekod sebagai melayu pertama bermain dalam Liga Inggeris.

Oleh: Harith Faruqi Sidek

Allahyarham Abdul Ghani Minhat (1935-2012)

Sejarah Cardiff City dalam peta bolasepak negara bukan bermula pada tahun 2010 apabila kelab dari Wales itu dibeli oleh jutawan Malaysia,Tan Sri Vincent Tan. Sebaliknya nama Cardiff City telah muncul didada akhbar di Malaya pada tahun 1962, iaitu apabila kelab tersebut yang baru tersingkir dari divisyen satu inggeris itu dikatakan cuba memancing ‘Raja Bola’ Abdul Ghani Minhat dan pemain kebangsaan Singapura, Quah Kim Swee untuk menyertai pasukan itu bagi musim 62/63. Pengurus Cardiff City pada ketika itu, Bill Jones dikatakan telah menulis surat kepada wakil kelab berkenaan di Singapura agar menghubungi Ghani Minhat dan memaklumkan kepada lagenda bolasepak negara itu bahawasanya beliau boleh bermain di Cardiff seberapa lama yang beliau inginkan. (The Straits Times, 29 May 1962, Page 17).

 

Bill Jones mahukan Ghani Minhat di Cardiff City ( The Straits Times, 29 Mei 1962)

Pemain Singapura yang turut dikaitkan dengan Cardiff City, Quah Kim Swee walau bagaimanapun telah awal-awal lagi menyatakan tidak berminat dengan tawaran kelab inggeris itu. Menurut laporan The Straits Times bertarikh 17 Januari 1962, pemain singapura itu yakin beliau tidak akan mampu bermain dengan baik di England kerana keadaan persekitaran yang berbeza, malah gaji sebanyak 170 pound seminggu yang ditawarkan oleh Cardiff City juga dikatakan tidaklah semewah mana jika mengambil kira kos kehidupan di England kelak.

 

Sementara Ghani Minhat yang pada ketika itu berusia 27 tahun pula menafikan mengetahui akan tawaran daripada Cardiff City keatasnya,  sebaliknya berita berkaitan perkara itu hanya diketahuinya  melalui laporan akhbar sahaja. Cardiff City dikatakan telah membuat tawaran kepada Ghani Minhat sebanyak dua kali, iaitu pada 17 Januari 1962 dan 29 Mei 1962. ( Berita Harian, 5 November 1985). Disebabkan tiada tawaran rasmi yang sampai kepada beliau, maka Ghani Minhat secara tidak langsung menolak ‘tawaran’ untuk menyertai Cardiff City. 

Tawaran kali pertama yang tidak rasmi ? ( The Starits Times, 18 Januari 1962)

Meskipun peluang beraksi dalam liga inggeris tidak menjadi kenyataan, Ghani Minhat bersama seorang lagi bintang bolasepak negara, Robert Choe tetap ke England untuk bersama kelab West Ham United pada tahun berkenaan, tetapi sebagai program latihan dan lawatan sambil belajar selama enam minggu, sebelum itu mereka akan berada di Jerman selama dua bulan bersama  kelab Eintracht Frankfurt untuk tujuan yang sama.

Ghani dan Robert Choe di Jerman (The Straits Times, 1 November 1962)

Rujukan:

A blackboard lesson in german for Ghani and Robert. The straits times, 1 november 1962, page 18

A gamble Ghani and Kirn Swee should not take. The straits times, 19 january 1962, page 19

Anugerah yg sungguh dibanggakan. Berita Harian, 5 november 1983, page 9

Cardiff chief wants Ghani for new season. The straits times, 29 may 1962, page 17

Cardiff keen on Quah, Ghani . The straits times, 17 january 1962, page 17

Ghani in london: 3 weeks wasted. The straits times, 18 january 1963, page 23

No offer yet to Ghani. The straits times, 18 january 1962, page 19

Warm welcome for Ghani and Choe. The straits times, 13 february 1963, page 14